HET EK 'n SIELKUNDIGE PROBLEEM?

LISE VRA: Geestesgesondheid is veronderstel om belangrik te wees. Hoekom? En wat presies is geestesgesondheid?

LOUIS ANTWOORD: Daar is geen verskil tussen die manier waarop ‘n mens na geestesgesondheid en fisiese gesondheid kyk nie. As jy siek is (bv griep of kanker het), het dit 'n uitwerking op jou gemoed, jou sosiale lewe en jou werk. Presies dieselfde met geestesgesondheid.Soos in die geval van ‘n fisiese siekte, kan ‘n sielkundige probleem ook ‘n minimale, middelmatige of vernietigende uitwerking op ‘n mens se alledaagse lewe hê. Probleme kan wissel van ligte angs en neerslagtigheid tot ernstige toestande soos major depressie, posttraumatiese stres en skisofrenie. Geestesgesondheid gaan ook nie net oor dit wat verkeerd is in jou gemoed nie, maar oor die kwaliteit van jou lewe terwyl jy aan ‘n spesifieke toestand ly.

LISE VRA: Hoe kom ek agter ek het ‘n sielkundige probleem?

LOUIS ANTWOORD: Die meeste mense lei uit hul fisiese simptome af dat hulle siek is, al weet hulle nie altyd wát hulle makeer nie. Dieselfde geld vir ‘n sielkundige probleem. Die maklikste manier om agter te kom dat iets nie reg is nie, is om te let op die drie areas van menswees, naamlik jou DENKE, jou GEVOEL en jou GEDRAG.

  • DENKE: My gedagtes en denkpatrone; hoe ek oor die lewe, mense en gebeure dink
  • GEVOEL: Hoe ek oor die lewe, mense en gebeure voel
  • GEDRAG: Hoe ek uitdrukking gee aan my denke en gevoelens, m.a.w. wat ek sê en wat ek doen; ook hóé ek dit sê en hóé ek dit doen.

Ek vergelyk hierdie drie areas gewoonlik met 'n driebeenpot: minstens twee van die bene moet sterk staan, anders gaan die hele pot omval. Verkieslik moet al drie bene reg funksioneer, maar die lewe self is onvolmaak en dit is ons taak om die beste daarvan te maak.

LISE VRA: Hoe kom ek dit agter as een of meer van die bene nie meer sterk staan nie?

LOUIS ANTWOORD: Net soos ‘n mens oor jouself dink ("my maag pyn vreeslik - is dit maar net ‘n kramp, of het ek 'n virus?"), moet jy dieselfde vrae vra oor die drie areas van jou geestesgesonheid. Wat ek gewoonlik aan mense voorstel, is om vir jouself 'n punt uit 10 te gee vir elkeen van die drie dele (dink, gevoel en gedrag), waar 1 uit 10 baie laag is, en 10 uit 10 buitengewoon goed. As jy vir jouself minder as 5 vir twee of drie van die bene gee, is jy gewoonlik in die moeilikheid. Maar onthou asseblief dat KONTEKS altyd belangrik is. Net omdat jy vandag lae punte op al drie skale het (jy het dalk so pas van 'n geliefde se afsterwe gehoor), beteken dit nie jy is abnormaal of ly aan ‘n geestessiekte nie. Dit maak bloot sin onder die omstandighede. As hierdie tellings egter vir ses maande of langer onafgebroke voortduur, is dit 'n sterk teken dat jy op ‘n geestesgesonde vlak in die moeilikheid is en dat dit tyd geword het om hulp in te roep.